DİDİM KENT MEYDANI GERÇEKLERİ

Didim’de Belediye tarafından yaptırılan ve yapım aşamasında bir takım eleştirilere neden olan Kent Meydanı'nın durumuyla ilgili olarak basın mensuplarına bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Başkanlık makamındaki toplantıya Belediye Başkanı Mümin Kamacı, Belediye Başkan Yardımcısı Ahmet Karaoğlu, Özel Kalem ve Sosyal İşleri Müdürü Başak Kamacı katıldı.

Kent Meydanı projesi hakkında Didim Belediyesi Proje Birimi görevlisi Peyzaj Mimarı Güven Tezel tarafından slayt eşliğinde bilgiler aktarıldı. Kent Meydanının durumuyla ilgili hazırlanan Ekonomi Üniversitesi Profesörlerinin hazırladığı rapor basın mensuplarıyla paylaşıldı.

 Paylaşılan raporda şu ifadelere yer verildi:

“Kent Meydanları büyük küçük her kentte halkın toplanma mekanı olmanın yanında önemli prestij alanları olarak da kentlerin merkezi/odak noktası durumuna gelmiştir. Ancak zaman içerisinde bu mekânlar özellikle politik nedenlerle sakıncalı görülmüş, geliştirilmeleri konusunda yeterli desteği bulamayarak yok olmaya mahkûm bırakılmış ve kendilerinden beklenen işlevleri yerine getiremez duruma gelmiştir. Oysa meydanlar sahip oldukları özellik ve çok yönlü işlevleriyle oluşturulması, korunması ve günümüz koşulları çerçevesinde yaya odaklı kullanımlara tekrar ağırlık kazandırma yönüyle geliştirilmesi gereken mekânlardır. Tasarımı yönlendirmek ve alternatifleri azaltmak amacıyla Didim Kent Meydanı'na yönelik geliştirilen tasarım ana ilkeleri aşağıda maddeler halinde ortaya konulmuştur. Yerleşimin sınırları içerisinde yer alan tarihi Apollon Tapınağının alanın genel tasarım konseptinin oluşturulmasında referans olarak alınmasına karar verilmiş ancak bire bir kopyası olmaması yönünde ayrı bir özen gösterilmesi gerekliliği de belirtilmiştir. Alanın Atatürk Bulvarı'na temas eden ön bölümünde; resmi törenlerin veya mitinglerin düzenlenebileceği ya da konser vb. kültürel etkinliklerin gerçekleştirilebileceği, ana caddeden net bir şekilde algılanan, her yönden davetkar bir kent meydanı olarak tasarlanması ön görülmüştür. Meydanın bulvara olan cephesinde görsel iletişimi zayıflatacak herhangi bir obje ya da öğeye yer verilmemesi kararlaştırılmış, böylelikle alanın hedeflenen davetkar yapısı güçlendirilmeye çalışılmıştır. Bir Atatürk heykelinin meydan bölümünde konumlanması ve en uygun noktanın saptanması öncelik kazanmış, heykelin meydan ile alışveriş mekanının birleştiği bölümde ve kuzeydoğu cepheli olarak yerleştirilmesine, önünde kalan mekanın da tören alanı olarak işlevlendirilmesine karar verilmiştir. Tören alanının, önerilecek tasarım çözümüyle çevreden net bir biçimde ayrılması ön görülmüş ayrıca heykele yönlenimin güçlendirilmesi gerekliliğinin altı çizilmiştir.

OTOPARK DURUMU

Meydanın her iki yanında otopark alanlarına yer verilerek otopark sorununun böylelikle çözüme kavuşturulması kararlaştırılmış, yine meydanın Güvenlik Caddesi ve 1433 Sokak üzerinden meydana girişlerin sağlanmasına ve ana giriş ile bu girişler arasındaki hattın da oturma birimleriyle sınırlandırılmasına karar verilmiştir. Meydan, mekan algısının pekiştirilmesi ve çevredeki olumsuz etkilerin psikolojik olarak azaltılabilmesi amacıyla alçaltılmış zemin olarak tasarlanmıştır. 6 adet basamağın kullanıldığı tasarımda meydan yol seviyesinden 1.05 m. alçaltılmıştır. Meydan ana girişi Atatürk Bulvarı aksı üzerinden sağlanmış olup girişi sağlayan 47 m. genişliğindeki merdivenler, kontrollü giriş - çıkışın sağlaması amacıyla havuz ve bitki kapları kullanılarak insan ölçeğinde algılanabilir parçalara ayrılmıştır. söz konusu bitki kaplarının içerisine yerleştirilen kürelerden 30º açıyla yükselen bayrak direkleriyle bulvardan meydana giriş vurgulanmıştır. bu alan tasarlanırken yağmursuyu çözümleri de yapılmıştır. Kent meydanının etrafında oluşturulacak olan perde betonlar ve kaldırımlar yoldan gelecek olan yağmur sularının meydana girmesini engellemektedir. Alçaltılmış zemin yağmurlu havalarda sadece kendi içine yağan yağmura maruz kalacaktır. Bu su da borulama sistemi ile Atatürk Bulvarı üzerinde bulunan ø 1000 çapındaki yağmur suyu hattına bağlanarak çözümlenmiştir.

BASAMAKLAR VE KOT FARKI

Ana girişi sağlayan merdivenlerin 1433 sokak ile güvenlik caddesine temas eden bölümleri ise 135º açıyla bağlanarak kestirme diyagonal akslar oluşturmanın yanı sıra meydan daha davetkâr bir yapıya kavuşturulmuş ayrıca güvenli ve geniş bir giriş olanağı yaratılarak otobüs durağından kaynaklanabilecek yaya yoğunluğu bu alanda rahatlatılmıştır. Meydana Güvenlik Caddesi ve 1433 Sokak yönlerinden ana girişle diyagonal bir bağlantısı da olan tali girişler verilmiş olup, bu bölümde kot farkı 5 adet basamak ile çözümlenmiş ayrıca engelli kullanımı da düşünülerek rampa çözümlerine yer verilmiştir. Gerek meydan zemininde monotonluğun kırılması gerekse de konser, miting vb. sosyal ve kültürel etkinliklere yönelik uygun fiziksel ortamın sağlanması amacıyla meydan, Atatürk heykeli ve Atatürk Bulvarı arasında kalan aks boyunca, her biri15 cm. olan iki kademeli kot artışı yapılarak tasarlanmıştır. 6750 m2 büyüklüğündeki tören - toplanma alanı yaklaşık 20.000 kişiye aynı anda hizmet edebilecek kapasitededir. Mekânın zemininde ızgarasal döşeme deseniyle mekân insan ölçeğine indirgenmiş ayrıca heykele yönelim desteklenmiştir.

HEYKEL VE MEYDAN

Mekânda yer verilen Atatürk heykeli 8 m. yüksekliğinde bronz kaplı olup kaidesi su perdesi biçiminde tasarlanmış betonarme konsol yapıdan oluşturulmuştur. Heykelin iki yanında 23 metre yükselen dikmeler ve bu dikmeler üzerinde yer verilen 45 metre yüksekliğindeki bayrak direkleriyle heykelin meydandaki hâkimiyeti güçlendirilmiştir. İki dikme arasında yer verilen fon duvarı da heykelin algıda seçiciliğini artırmıştır. Heykelin her iki yanından alış veriş merkezi bölümüne geçiş sağlanması amacıyla özel bir tasarım geliştirilmiştir.(Meydanın arka tarafında kalan tasarımda alış veriş merkezi olarak düşünülen alan imar planı değişikliği nedeniyle hükümet konağı olarak planlanmıştır. Yukarıda belirtilen geçişler daha sonra hükümet konağı yapıldığı zaman hükümet konağı alanına geçişleri sağlayacaktır.)Meydanı sınırlayan uzun cephe hattı boyunca tekrar ilkesinden yararlanılarak bitki kabı, oturma elemanı ve su öğesine yer verilmiştir. Söz konusu bu mekân alandaki kot farklarından da yararlanılarak meydanın en üst kotunda tasarlanmış, böylece meydana görsel yönden hâkimiyet sağlayan localar şeklinde oluşturulmuştur. BU sayede hem meydanın sınırları belirginleştirilmiş hem de alçaltılmış zeminden kaynaklanan sağır duvar görsel olarak zengin öğelerle donatılarak pasif rekreasyon olanaklarına da yer verilmiştir. Bu bölümde kullanılan bitki kaplarının tasarımında Apollon Tapınağı'ndaki sütunlardan esinlenilmiş, tapınakta kullanılan ion tipi sütunlarda gözlenen nişler modernize edilerek yüksekliği 1.30 m. olan bitki kapları üzerine aktarılmıştır. Bu bitki kapları zeminde 20 cm. yüksekliğindeki bodur çalılardan oluşan bitki parteriyle yatayda desteklenmiştir.

Meydan genelinde 4 farklı tasarımda olmak üzere hareketli ve durgun su öğelerine yer verilmiştir.

BİRİNCİ TİP SU ÖĞESİ; heykel ve kaidesini vurgulamak için 4.5 m. yüksekten dökülen bir su perdesi ile bu su perdesinden akan suyun toplandığı dairesel formlu durgun bir havuzdan oluşmaktadır. Ayrıca toplanma havuzu üzerine yerleştirilen adım taşlarıyla su perdesinin arkasından geçiş sağlanmıştır.

İKİNCİ TİP SU ÖĞESİ; meydan zemininde 3 farklı kot üzerinde, fıskiye dizilimi oluşturulmuş kuramsal bir yapıda tasarlanmıştır. Söz konusu bu su öğeleri mekâna dinamik bir yapı kazandırılmış ve teknolojik çözümlerle fıskiyelerden çıkan suların kotları ve debileri ayarlanarak mekâna görsel anlamda da bir hareketlilik getirilmiştir.

ÜÇÜNCÜ TİP SU ÖĞESİ;1.25 m. yükseklikten akıtılan suyun, zemin kotunda oluşturulan dairesel formlu bir havuzda toplanması şeklinde tasarlanmış olup meydanın uzun cephe hattı boyunca oturma elemanları ve bitki kapları ile kombine edilerek kullanılmıştır. Su öğesi, meydandaki fıskiyelerle bütünleşmenin yanı sıra oturma - dinlenme amaçlı gelen kullanıcılara görsel - işitsel yönden de olumlu etkiler sağlamaktadır. Dördüncü tip su öğesi; meydanın ana girişlerinde bulunan merdivenlerin kırılma noktalarında yer verilen kuramsal yapıdaki kademeli havuzlar olup, suyun meydana giriş yönünde akması sağlanmıştır. Bitki kaplarıyla desteklenmiş olan su öğesi sayesinde meydan ana girişi daha davetkâr bir yapıya kavuşturulmuştur. Meydan bölümünde yer verilen bitki türlerinin seçiminde özellikle yöreyi temsil edecek ve Akdeniz formunu destekleyecek bitkilere yer verilmiş turistik yönden önemli bir yerleşim olan Didim'in bu özelliğinin güçlendirilmesi ön görülmüştür.

GEÇİŞ BÖLÜMÜ

Meydan ile hükümet konağı arasındaki bağlantı özel olarak tasarlanmış geçiş bölümü ile sağlanmaktadır. Bu bağlantı Atatürk heykelinin her iki yanında kullanılan tonoz yapıdaki 6 metre yüksekliğinde ikili kapılarla girilen 5.20 metre yüksekliğindeki koridorlarla gerçekleşmektedir. Söz konusu bu koridor Apollon tapınağındaki iç avluya geçiş için kullanılan galeriye atıfta bulunmaktadır. Kapıların her iki yanında yer verilen 5'er sütundan oluşan açık geçişler geçiş mekânının ve heykelin anıtsal etkisini güçlendirirken aynı zamanda kestirme akslar üzerinde bulunan tali giriş çıkışları da destekler nitelikte tasarlanmıştır.

OTOPARKLAR

Mekânda 3 farklı alanda açık ve kapalı tipte otopark çözümü getirilmiştir. açık otoparklar meydan bölümünün güvenlik caddesi ile 1433. sokak üzerinde 90 º ve 45° açıyla tasarlanmıştır. Mekanda bulunan alışveriş merkezinin yer altı kotu da kapalı otopark alanı olarak önerilmiş, ancak bu alan plan değişikliği yapıldığı için hükümet konağı alanı olarak değiştirilmiştir.”